De eerste hamvraag. Wat te doen als iemand de 'Dutch' tegen je speelt ? Wat je moet weten, de Dutch is langs alle kanten belaagd geweest maar is ondanks alles altijd overeind gebleven (meer dan de Benoni bijvoorbeeld). De opening werd in een verder verleden vrij klassiek en met goed succes aangewend door Alexander Alekhine, Bent Larsen en Paul Morphy. Tegenwoordig is Hikaru Nakamura de enige Top 10 speler die de Dutch op geregelde basis gebruikt. Als je als clubspeler zoekt naar een nieuwe actieve opening dan kan de Dutch datgene zijn waarnaar je op zoek bent ! De enige die het veel tot zogoed als altijd speelde is GM Simon Williams (Eng). Hij is ook de auteur van de Chessable CD/training , genaamd de 'Killer Dutch' en uiteraard sinds 2020 meer aktief op het vlak van content aan te bieden en lijkt me aldoende de weg v/d aktieve competitiesport afgesloten te hebben.
Het Hollands of the Dutch Defense is in feite een geduchte aanvalsopening voor zwart. In feite is zwart al vanaf zet 1 bezig met een koningaanval in elkaar te knutselen ! Jawel ! Als je de beginzet bekijkt zou je eerder denken dat er een loopje wordt genomen met gezonde openingsbeginselen ! Vanwaar de benaming Dutch Defense dan ? Om de aanval op de koningsvleugel succesvol in te zetten heeft zwart een tijdlang bekommernissen in het centrum, want die zouden onnodige complicaties met zich meebrengen. Dus door het centrum afdoend te sluiten, kan zwart zich erna concentreren op de uitvoering van zijn plan, de koningsaanval dus.
Het is wel zo , en al zeker op amateur niveau , je nog erg weinig klassiek dutch op het bord krijgt. Weinigen zullen je dat gunnen. Alleen onwetenden zullen dan in je preparatie komen. Hetzelfde is aan de hand met het Siciliaans, je krijgt meer anti-Siciliaans op het bord in die regionen. Troost je, bij de spelers van een hoger niveau liggen de kaarten anders. In repons op die 'attacks' vooral met antidutch behandelingswijzes (neem 1.d4 f5 2.Dd3 Pf6 3.e4) geeft Simon Williams, een verwoed Dutch speler, op Chessable zijn visie op het ganse. Het klassiek luik en de anti-dutch behandelingswijze (doch beknopt) . Hij noemt zijn werk de "Killer Dutch". Of het dat geworden is, ja als je het zo presenteert toch. Ik ben nogal sceptisch naar zulke propagandistische reklame maar laten we stellen dat hij een kapstop aanrijkt aan de zwartspeler en zijn ervaring met ons deelt. Het is uiteindelijk aan de spelers om de materie ook kritisch te bekijken en zelf te ontdekken en er hun eigen ideeen en voorkeuren op na te houden !
Dus "in search of fighting the dutch", want ik sta haaks op de 'Dutch Defense' als witspeler, moet je u er dan maar zelf een oordeel van vormen hoe je de Dutch bestrijdt. Oud GM Vlastimil Hort heb ik ooit een aantal antidutch opties zien uit de doeken doen maar vind jammer genoeg de source niet meer. Alleszins heeft hij me geïnspireerd om toch vooral niet in de kaart te spelen van de doorgewinterde dutchspeler die anders in zijn comfortzone zit. Nu ja, het is nog maar de vraag of de dutch speler al dan niet meer klassiek of anti-dutch op het bord ziet en waar hij het meeste ervaring opdoet. Helmut Froeyman kan daar een beter antwoord op formuleren, los van hem zou ik niet weten wie hoogfrequent en op FM niveau deze opening hanteert.
Een der anti-dutch opties, is het Staunton (gambit). Waarom zulk een oud systeem ? In de eerste plaats omdat het me fascineert. Als je zo lang speelt wil je ook iets uitdagenders want anders kan je al net zo goed van boredom stopppen. Ondanks het feit dat ik één fake gambiet speel ('The Queens Gambit') en eentje op de Bird zou ik dit wel willen spelen ! In snellere speeltempos gooi ik alle remmen los en tart ik mijn tegenstellers met zowat alle gambieten die ik ooit 'op mijn dak kreeg' maar in standard gameplay ben ik oerconservatief. Daar wil ik dus mee breken ! So lets take a look at this ! In deel 1 som ik de opties op na 4.f3 !? In deel 2 ga ik dieper in op 4.Lg5
Toch nog even meegeven dat ik de voorkeur geef aan de Chessbase interface, en dat je op PC of tablet het bord kan maximaliseren door het geijkte icoon onderaan in te drukken. Zo kan je de uiteenzetting met meer leescomfort volgen, voor zowel het aangenomen Staunton gambiet als het geweigerde. Ik hoop dat je er iets aan hebt ! Veel naspeelplezier alleszins.
Event "Half-Closed : Staunton Gambit with 4.f3 "]
[Site "?"]
[Date "2025.05.20"]
[Round "?"]
[White "?"]
[Black "?"]
[Result "*"]
[ECO "A82"]
[Annotator "Stefan,T"]
[PlyCount "18"]
[EventDate "2025.??.??"]
1. d4 f5 2. e4 {Het Staunton Gambiet , zoals Simon Williams in zijn Chessable
course stelt, op clubniveau is dit een gevaarlijk systeem vooral voor de
zwartspeler die er niet op voorbereid is. De goede kant van de zaak is, er
valt zeker wat te rapen voor zwart. De flipside is , je moet toch een aantal
dingen weten. zoals wat te doen met de d en e-pion en waarheen met de Lf8 ? of
je mistast u compleet} fxe4 3. Nc3 (3. f3 {In deze vroege fast laat 3.f3 ?! d5
toe en is daarom minder goed.} d5 4. fxe4 dxe4 5. Nc3 Nf6 6. Bg5 (6. Bc4 Nc6 7.
Nge2 Na5 8. Bb3 Nxb3 9. axb3 $15) 6... Bf5 7. Bc4 Nc6 8. Nge2 e6 $15 {En zwart
heeft de eerste perikelen doorstaan en wit heeft niet meer genoeg compensatie
voor de gambiet pion. Ik geef nog een specialleke mee in deze positie, en dat
is het loperoffer.} 9. Bxe6 Bxe6 10. d5 h6 11. Bxf6 Qxf6) 3... Nf6 (3... d5 $4
{Tempting ! Maar oh zo ...} 4. Qh5+ g6 5. Qxd5 $16) 4. f3 {Deel 1 Het gambiet
4. f3 !? van de Staunton. Meest gespeeld is echter 4. Lg5 . Dit komt in Deel 2
aan bod} (4. Bg5 {4.f3 !? is de gambiet way. Dit is volgens Simon Williams de
ganse opzet van wit, dat zwart tijd verspilt aan het aannemen ervan, iets wat
hij dan ook stellig afraadt.} Nc6 (4... d5 $2 5. Bxf6 exf6 6. Qh5+ g6 7. Qxd5
$16) 5. d5 Ne5 6. Qd4 Nf7 7. h4 c6) 4... d5 {Bekijken we een der 2 opties van
het weigeren van het gambiet ! Die opties zijn A) 4. ...d5 B) 4. ... Pc6} (
4... exf3 {De score met zwart , gemiddeld genomen van alle opties is hier
slechts 37%, doch indien men het juiste smallere pad kent komt men uit bij 50%.
Dus met enige voorkennis behoeft het niet dramatisch te zijn.} 5. Nxf3 {En
hier scheiden zich de paden. Er zijn nu drie zetten mogelijk. 5. ... d5 of 5. .
.. g6 of 5. ...e6} d5 {Het beste in de praktijk.} (5... g6 6. Bg5 Bg7 7. Bc4 c6
{met d5 dat getelefoneerd is} 8. d5 $5 cxd5 9. Nxd5 e6 10. Qe2 $14 {Met goed
spel voor wit in ruil voor de pion} O-O 11. Nxf6+ Bxf6 12. h4) (5... e6 {De
meest op de proef gestelde move met een 50% score allbeit. Gooit de c4 > g8
diagonaal dicht} 6. Bd3 $1 {Zo een snijdende loper op die al deels geopende
koningsstelling laat zich al raden} Be7 7. O-O (7. Ne4 O-O 8. h4 $16 {Met goed
aanvalsspel voor wit}) 7... O-O (7... Nc6 $4 {En deze natuurlijke move is al
een blunder} 8. Ng5 {en nu zitten ze al tricks in door het Loper offer op h7}
Nxd4 9. Bxh7 Rxh7 (9... Nxh7 10. Qh5+ g6 11. Qxg6# {een droge mat}) 10. Nxh7
Nf5 11. Nxf6+ Bxf6 12. Qh5+ Kf8 13. g4 $18) 8. Ng5 $1 h6 9. Qe1 Nc6 (9... hxg5
$4 {Deze variant toont al aan hoe scherp het in feite is} 10. Bxg5 Rf7 11. Qh4
Nc6 12. Bg6 d5 {Zwart kan de Toren niet terugtrekken naar f7 omdat dan Lxf6 en
Dh7 mat volgt. Wit heeft de goed zetten voor het uitkiezen hier.} 13. Rae1 (13.
Bxf6 gxf6 {De beste kans op survival, nu dekt Tf7 > h7} 14. Bxf7+ Kxf7 15. Qh5+
Kf8 16. Rae1 $1 $18 (16. Qh6+ Ke8) 16... Nxd4 17. Re3 c6 (17... e5 $4 18. Rxe5)
18. Rg3 Nf5 $1 19. Qh8+ Kf7 20. Qh5+ Kf8 21. Rg6 $18)) 10. Nf3 d5 11. Qg3 Bd6
12. Ne5 Nxd4 13. Bxh6 $1 {Alles lijkt met haken, en ogen aan elkaar te hangen.}
Qe7 {Dekt g7} 14. Ng6 Bxg3 15. Nxe7+ Kf7 16. Ng6 {Het paard is gedekt door Ld3
nu} Rg8 17. Bg5 Bd6 {En wit heeft nog altijd compensatie voor de pion. Enkel
Ta1 is niet op het appel maar zwart heeft Lc8 en Ta8 die nog niet in het
bestel betrokken zijn. Er is ook een penning in het spel.} 18. Rae1 Bd7 {En
beiden kunnen nog liggen dromen ...}) 6. Bd3 {Andere moves zijn hier Pe5 (geen
human games maar engine games) en Lg5} (6. Ne5 g6 (6... Nbd7 7. Bd3 Nxe5 $2 8.
dxe5 Bg4 (8... Ne4 9. Qf3 Be6 {Om Lf7 te kunnen spelen !} 10. Nxe4 dxe4 11.
Bxe4 c6 12. O-O $18 {En wit staat machtig goed !}) 9. Qd2 Ne4 10. Qf4 $16) 7.
h4 {Kan probleemloos doorlopen naar h5} c6 (7... Bg7 {Maakt het veld vrij voor
de koning, wat andere varianten geeft} 8. h5 gxh5 9. Rxh5 Be6 10. Be2 $14 Nxh5
$4 11. Bxh5+ Kf8 12. Qf3+ Kg8 13. Bf7+ Kf8 14. Bxe6+ Bf6 15. Bh6+ Ke8 16. Bf7#)
8. h5 Nxh5 $4 (8... gxh5 9. Be2 Bg4 10. Nxg4 hxg4 11. Bxg4 $16) 9. Rxh5 gxh5
10. Qxh5#) 6... Bg4 (6... Nc6 7. Bg5 Bg4 8. h3 {Enige zet om ternminste pion
achter te balancen} Bxf3 9. Qxf3 e6 10. O-O-O Bb4 11. Ne2 {Met gelijke kansen,
zwart de pion en wit de ruimere aanvalsopties}) 7. h3 Bxf3 8. Qxf3 Nc6 9. Bg5 {
Wit gaat zich echt niet bekommeren om de d4 pion want dan ga je uw eigen
gambiet zelf ontzenuwen. Zoals de variant 9. ... Pxd4 laat zien heeft wit het
betere spel. Wat is dan het alternatief ? Het is niet zo duidelijk hoe zwart
achterin vorderingen moet maken ! Kijken we even naar 9. ... e6} e6 (9... Nxd4
$6 10. Qe3 c5 {En hier zijn zowel de korte rochade als de lange rochade
voordelig voor wit.} 11. O-O $14 (11. O-O-O $14)) 10. O-O-O {met gelijke
kansen voor elkeen} Bb4 (10... Bd6) 11. Ne2 O-O 12. Qe3 {Voor de engine is er
niks geforceerd en zijn de kansen gelijk maar het initiatief ligt toch
duidelijk bij wit en wie zou hier geld geven voor de zwarte partij ?}) 5. fxe4
dxe4 6. Bg5 (6. Bc4 {oogt natuurlijker, doch ...} Nc6 7. Nge2 Na5 {deze kromme
zet dus ...} 8. Bb5+ {is de engie manier om de witte loper op het bord te
houden maar helpt zwart in feite, dus aandringen heeft geen zin.} c6 9. Ba4 b5
10. Bb3 Nxb3 11. axb3 g6 12. Bg5 Bg7 $15 {En zwart is comfortabel}) 6... Bf5 7.
Bc4 Nc6 {Valt d4 voor de 2de maal aan} (7... Nbd7 $6 {Oefent minder druk uit}
8. Nge2 h6 9. Bh4 g5 10. Bg3 c6 11. O-O e6 $15 {en zwart boert relatief goed,
heeft het centrum bevroren en de koningsaanval die je in de dutch wenst heeft
hier vorm genomen}) 8. d5 Na5 9. Qd4 $11 {Lc4 is met het inschuiven van d5
hier niet zo waardevol meer. Wit focust zich hier op het terugwinnen van e4.
De kansen zijn min of meer gelijk voor het vervolg v/d partij} c6 {lijkt hier
de interessantste optie} *