Deze vraag had ik voorgelegd aan ChatGPT.
Ik gaf ChatGPT geen data , enkel de vertrek situatie. Ik vroeg hem mij vragen te stellen waarop ik antwoorden zou formuleren.
VERTREKSITUATIE
Mijn uitgangspositie :
Ik schaak al sinds 1982 en moet al sinds 1987 ongeveer 1840 ELO gehad hebben, wat nu 39 jaar later nog altijd het geval is.
Ik heb slechts maximaal 100 ELO meer (01/2011) gehad en in het slechtste geval 120 ELO minder (03/2024).
De vraag is waarom ben ik al die tijd relatief flat gebleven ? Op mijn 40ste bereikte ik mijn totdusverre hoogste piek. Dus ergens is over een periode van pakweg 15 jaar een verval ingezet en dat ondanks toegenomen efforts. Nu nog weten hoe we kunnen detecteren waar de verliezen te noteren vallen en/of we dit kunnen keren !
Ik heb eigenlijk nooit zoveel voor het schaken gedaan als na mijn 40ste.
Daardoor is alles binnen de perken gebleven (~ 6 elo verlies per jaar) . Of die ELO opsmuk in 04/2024 nu een 'cadeau' uit de hemel is geweest
dan wel een compensatie van de jarenlange ELO deflatie en ons nu korrekt terug afzet op onze elos van 20 à 25 jaar ervoor ? We zullen het nooit echt weten. Laat me zo stellen, ik voel dat ik over veel meer schaakkennis beschik dan voor 2011 op mijn piek, maar dat ik wel trager
ben geworden, visualisatiefouten maak en dat het ene het andere deels compenseert en dat ik dus a.h.w desalniettemin licht acheruit boer. Er zijn ook wel stijlveranderingen die hebben plaatsgevonden.
Men zie mijn evolutie in de tijd op https://blog.frbe-kbsb-ksb.be/nl/elo/ met stamnummer 39829. Ik ben eran overtuigd dat zulk een soort van evolutie herkenbaar is bij velen en dit ongeacht de hoogte van de grafiek.
ChatGPT acht de kans dat ik ook nu nog 100 à 150 ELO zou kunnen winnen mogelijk.
Hoe lager je rating hoe groter de ELO sprong is die je nog kan maken, ook na je 55ste dus ! Voor mijn leeftijd en speelsterkte raamt hij het op 100 à 150 ELO. Het is optimistisch maar de benodigde omschakeling is structureel ! Enkel topspelers die op een intellectueel hoger niveau het schaken beleven moeten zich met een eerder bescheiden elo toename tevreden stellen. Tenzij je exteem gaat ophogen tov van wat ze vandaag al doen (!) en geen tijdsplafond hebben .
Weet dat voor eenieder :
de feitelijke leeftijd van belang is,
de tijd die je ter beschikking staat en
de inspanningen die je er tegenover wil plaatsen.
Als het waar is wat ChatGPT vooropstelt dan zou ik ergens tussen 1950 en 2000 kunnen uitkomen. Dat is altijd een doel geweest, doch ik heb dat nooit structureel aangepakt zoals
ChatGPT nu vrij gedetailleerd aangeeft. Ikvoeg er wel aan toe dat er heel sporadisch mensen zijn op mijn leeftijd die nog gewag maken van zulke bewegingen ! De grootste beperking is de tijd en je levenswandel,
maar ook de ingesteldheid wat valt er nog te bewijzen ?
Laten we beginnen met mijn efforts die ik vroeger maakte, momenteel lever en op welk pad ChatGPT me afzet om die progressie vorm te geven.
1. RATE OF PLAY
De rate of play is zeker belangrijk maar niet alleen dat ! Het analyseren van de partijen deed ik van day 1 (sinds 1985) met de Chessbase engines (vanaf fritz 1!) Wat blijkt ? Meer zelfanalyse eerst en nadien validatie ervan met een computer is de juiste approach. Ik denk zelfs dat het nog interessanter wordt als je uw partijen samen met een minstens 300 ELO sterkere coach bekommentariert , liefst nog samen achter het bord of remote? Waarom ? Taal is een betere vorm van communicatie dan het trage seriele lezen dat is alom bekend. Je kan vragen stellen en antwoorden krijgen. De computer als hulpmiddel kent u niet en kan niet met u in dialoog gaan.
Wat ik wel weerhoud ik dat uw eigen analytisch vermogen verhogen moet primeren ! Dat je daar tijd moet in investeren en trainen. Dat je uw repertoire analytisch bekijkt na een partij en bijstuurt. Dus al die jaren dacht je dat tijd besteden aan je partij met behulp van de engine genoeg was. Neen dus. Je moet zelf aan de slag en je analytisch vermogen aanscherpen.
Nu de RATE OF PLAY al die tijd.
- Ik speelde in mijn vroegere jaren (na mijn 18de) :
Nationaal en Provinciaal, Club en en 1x per jaar een tornooi. Balans 35 partijen per jaar
- Momenteel is dat nog Nationaal/Provinciaal en eens in de 2 jaar een tornooi. Als jaar partijgemiddelde is dat dan 24 partijen per jaar
- Ik voeg er wel aan toe dat ik wat oldies computers (parallel hobby) van de jaren 80/90 heb en op tornooi level toch zeker wel 15 à 20 partijen per jaar speel, en niet in het minst als de
interclubs elkaar snel opvolgen of als aanloop op een tornooi. Soms ook om nieuwe lijnen te testen of just for fun. Deze oldies hebben 1700- 1900 ELO en maken geen blunders rekenen 7 a 11 ply en nog dieper in een eindspel met minder figuren.
Dus dan moet ik behoorlijk uit de kast komen wil ik die verslaan want 100% precies 4 à 5 zetten diep , is niet in alle stellingen een sinecure. Het aantal keren dat ik smal bekeken
dacht gewonnen te staan en me alsnog verschalken of met veel minder werd terugfloten dan verhoopt spreekt boekdelen. Wie mijn encouters wil zien, verwijs ik door naar https://www.schachcomputer.info.
- Vroeger speelde ik ook nog 10 à 20 partijen per jaar correspondentieschaak (Redhotpawn, https://www.redhotpawn.com) maar dat is nu zinloos geworden en deed ik de laatste 15 jaar niet meer met uitzondering van 3 jaar terug waarop ik wederom een reeks van een 10 tal partijen afwerkte in een jaar en mijn vernieuwd repertoire met zwart uitteste.
Recommendatie ChatGPT : Ik moet terug aanknopen met vroeger qua RATE OF PLAY en of de kadans opvoeren. Dat is überhaupt geen grote verrasing ook al heeft men de neiging om het ELO verval te beperken door partijselectief te worden.
2. OPENINGSKENNIS
Ik ben een openingstudie lover, ja het is ondankbaar maar ik heb wel wat boeken (al ben ik heel selectief in wat ik koop) waarvan ik ongeveer in de helft een stevige voet heb gehad. 95% daarvan is openingsgerelateerd. Sommigen ervan zijn mijn bijbel ! Mijn dochter heeft zelfs een mooie foto gemaakt waarbij ik met een openingsboek in aanhef in de zetel slaap ! Wat is de fun van een openingsboek ? Iedere opening heeft zijn stramien en soms moet je u bedienen van andere strategische concepten, tussen die varianten onderling. Je leert kortom verschillende openings/middenspel technische themas.
Je wil controle hebben maar je realiseert u hoe meer je in de boeken duikt , dat je helemaal geen controle hebt. Het labyrinth dat het nalaat is enorm. Gelukkig is de instructiewaarde van die boeken in de tijd aanzienlijk verbeterd van Euwe tot op nu. De reeks move-by-move is leerijker dan een schaakboek ooit tevoor. Videos en chessbase DVDs zijn ook een goede aanvulling. Nogmaals serieel lezen is oertraag, en met beelden of digitale lectuur vorder je sneller in de materie. De grote tijdswinst met chessbase DVDs is dat je de next en forward buttons hebt en onmiddelijk een engine (doch ...) wat een groot verschil is met een reeel bord en je boek.
Oschoon ik 1. d4 graag speel, maar de tegenantwoorden breed en diep soms, ben ik op een gegeven ogenblik 1.c4 gaan spelen ofschoon dit ook een hilarisch labyrinth van jewelste is. Later heb ik nog smaller willen gaan naar de Catalan , maar het aangenomen Catalaans zorgde voor een paar mindere aanvaringen. Toch heb ik een wondermooi boek van Boris Avrukh (Grandmaster Repertoire 1A - The Catalan) ofschoon ik de studie ben afgebroken. Deels uit tijdsgebrek maar ook deels omdat ik niet altijd een boterham met choco lust elke dag.
Je hebt teveel interesses , gaat te breed en het geheel is niet te onderhouden ! Dat is nu eenmaal mijn probleem. Dus in feite zou ik me 100% op die Catalan moeten storten en me daartoe beperken ! Voorlopig scoor ik in de meeste varianten van het Engels behoorlijk goed en weerhoudt het me om nog verder te simplifiëren.
Recommendatie ChatGPT : voor iemand van mijn spelniveau is dat veel te breed. Ik kan moeilijk in alle openingen en varianten diepgang bereiken, of ik stel me bloot aan de ene verrassing na de andere
en speel teveel buiten mijn comfortzone.Dat is niet houdbaar en is een onnodige verspilling van energie.
Het is zeker zo dat ik niet dikwijls in een comfortabele, known situatie zit en dat gaat ten koste van tijd , en veroorzaakt later in de partij tijdsdruk. Daarover gaat het volgende aandachtspunt.
3. TIJDSGEBRUIK
Met tijdnood heb ik altijd een haatverhouding gehad. Er zijn met tijdsnood wel degelijk partijen die gewonnen stonden en in remise gestrand zijn of die me in paniek deden teruggrijpen naar
een remise voorstel. Maar ergst van al zijn de blunders die in regel in 2 of 3 zetten zijn . Toch moet ik de 30s increment tijd ook beter in zijn geheel nuttigen als vorm van blundercheck al is het 'freezen' in een hypercomplexe positie zonder tijd niet iets wat je op dat moment altijd kan overstijgen. Als je na 40z een halfuur bijkrijgt en je tijdsdruk redelijk doorstaan hebt kan je alsnog winnen maar zonder dit ben je volledig "gecaged" en moet je het de rest van de game rooien met 30s en/of wat je kan sprokkelen in dien je die uncrementtijd niet geheel opneemt.Met andere woorden, ten opzicht van sudden death , is het uitgestelde death maar evengoed death. Het dient alleen maar om een gekende finale (neem als voorbeeld D+K tegen K) te converteren.
Er zijn vele ganse en hele punten verloren gegaan, zelden punten mee gewonnen omdat 80% van de tijdnoodperikelen enkel aan mijn zijde waren. Het is indertijd ook bij momenten vrij chronisch/problematisch geweest. Sinds de Coronacrisis heb ik wel een oplossing. Ik schrijf om de 5 zetten de resterende tijd na de zet, en als ik veel tijd verbruik op een bepaalde zet, verdient die een 'time left' vermelding achter zich op het notatieformulier. Ik heb ook moeten leren dat de tijd die er naast staat de tijd op de klok is, en het is altijd wennen geweest dat ik daar per zet die ik nog moet de berekening moet maken : nog "x zetten" te doen met nog 30s extra per "x zetten" tot aan de 40ste zet en di vlug met de angeduide kloktijd bij te tellen en te zien of ik nog enigermate "on track" ben. Dat je dit niet kan aflezen op je klok en zelf dient om te rekenen ... Je krijgt die tijd ook pas bij doormiddel van die zettenteller. Het geeft nog meer een onterecht gevoel dan tijdsdruk.
Het is tegelijk iets tegennatuurlijk want buiten tegen de tijd invliegen kan je nergens tijd kopen ! En toch heeft Bobby Fisher dit uitgedokterd en zit ik ermee opgescheept ! Er zijn voordelen maar ik houd er niet van ofschoon dit een persoonlijk iets is ! De tijd die je afleest op de klok is imprecies omdat je tijd zet na zet fluctueert en zelfs kan verhogen. Je kan u dwingen om tijd te kopen maar de stelling bepaalt of je dat beter wel dan niet doet. Kortom het creeert weer een bijkomend judgement gevoel waarmee je elke zet aan de slag moet.
Het een en ander maakt dat ik schema's hanteer hoeveel tijd ik moet overhouden na 15, 20,25,30 etc zetten. Maar zulks werkt natuurlijk niet. Door de provisoire resttijd te noteren, ga je wel de stopwatch sneller indrukken. Tot daar het einde van de hevige tijdnood ! Wat nu nog rest is algehele tijdsdruk.
In regel behoud ik vanaf zet 15 , minstens 1.5 minuut per zet op de klok (met 30s increment daarnogbovenop). Meestal is dat 2 minuten. Vanaf zet 25 à 30 kan dit bij momenten nog slinken naar 1 minuut per zet (zonder de 30s increment meegerekend). Ik was al tevreden gezien vanwaar ik kom ! De echte tijdnood met in blitz tempo 15 zetten afwerken is gone forever.
Toch is mijn getuigenis daarin voor ChatGPT , eerder nog steeds een probleempunt.
Zo is mijn tijdsverbruik relatief hoog in de zone zet 12 tem 20. Hij neemt van me over dat ik in die ene variant wel weet wat ik moet doen , maar in een andere variant minder rekening
hou met de zetten van de tegenstrever waardoor mijn plan in het niets verdwijnt. Ook als ik spreek over sterkere tegenstrevers, blijkt dat deze vaak mijn spel neutraliseren
en dan full force vooruit trekken terwijl ikzelf full force tenstrijde trek om eerste te zijn maar ergens word teruggefloten en daarna in een inferieure stelling beland omdat ik die ene neutraliserende operatie van de tegenstrever niet had zien aankomen.
Ik verbruik teveel tijd en tracht het onmogelijke te doen en zoek iedere zet de beste zet maar hanteer veel minder algemeen strategische grondslagen die het filteren van de zetten vereenvoudigen.
Dit alles maakt dat ik tijd afsta, in de prille middenspel fase uit de opening en dan in de strategie en taktiek tijd te kortschiet om de partij sneller in een beslissend voordeel te brengen terwijl soms daar de paaseiren voor het rapen zijn.
Recommendatie ChatGPT : Eigenlijk zou ik tijd moeten opsparen voor de fase waarin je die het meeste nodig hebt.
We weten dat GMs de opening snel op het bord toveren en dan ergens hun voorbereiding bovenhalen waarna de tegenstrever pas voor het eerst diep gaat rekenen een heel eind tot zelfs zet 20 in de partij . Het is een beetje extreem voor me om 13 à 16 zetten theorie te kennen of analyses te hebben op mijn niveau. Maar er zit een grond van waarheid in. Smaller repertoire, beter weten wat uw taken zijn in de partij en in die variant en wat de betrachtingen van de tegenpartij zijn. Ervaring opdoen , meer herhalen en hogere verdiepinggraad in dit stramien, maken dat je minder tijd vergooit en aldus overhoudt in de fases waar het echt om te doen is. Right ! Dus ik kon nog een bijkomende optimalisatie doen door minder te variëren en selectiever te zijn en mijn repertoire meer in te oefenen en te perfektioneren. Het eerder aangehaalde Catalaans zou in dat opzicht wel een betere optie zijn dan het Engels.
4. TAKTIEK
Ik puzzel graag, doe dat op chesstempo, lichess en chess.com.
Een speciale vermelding toch voor Chesstempo. Die eeft namelijk (in de app versie) eindspelen waar je niet vanuit stand een winnende combinatie moet vinden, maar moet je uw eindspel winnen tout court. In hoe minder zetten je wint, hoe meer je eindspel puzzel kwotering verhoogt. Doe je er teveel zetten over zakt je kwotering. Fine. Dit is al een pak realistischer dan een eindspel 8 à 10 zetten verder te converteren uit stand.
Er zijn op mijn niveau zeker nog eindspelen die je voldoende herkansingen geven om diverse dingen te proberen om je tegenstrever op de knieen te krijgen. Akkoord er zijn eindspelen waar je maar 1 unieke kans ofvariant hebt of je hebt het finaal verknoeid. Maar dat is meer eindspelen leren van een ander caliber op GM niveau. Er zijn 'meer onevenwichtige' eindspelen die op meerdere manieren naar rome voeren. Via de korte of de lange weg, of je komt er helemaal niet uit dat kan evengoed.
Het is ook de engine die je van antwoord dient. Hoeveel ply weet ik helaas niet. Dat zal zeker samenhangen met je eindspel puzzel rating. Soms zie je dat hij toch ook de mist ingaat maar ik ga ervan uit dat het een engine is met een bepaalde plydiepte en in funktie van je puzzelcijfer. Het voelt wel aan dat je tegen Stockfish op een lagere plydiepte speelt en is alleszin sterker dan een speler van mijn kaliber. Het verplicht u ook uiteindelijk het verplichte stramien uit te voeren (ofmet een nevenalternatief te komen) , eventueel na herkansingen teneinde de situatie te beslechten. Alleszins komt het toreneindspel met 1 pion erg veel voor en kun je dit standaard eindspel volledig bezweren !
Wat pure taktiek betreft gebeurt er eigenlijk alleen het volgende. In tijden dat ik meer puzzel, bijvoorbeeld in aanloop naar een drukkere interclub reeks tot wel 20 puzzels op per dag. En voor een tornooi zelfs 50. Doch je wordt er puzzelmoe van ! Het is niet de eerste keer dat ik er 50 per dag doe gedurende 2 weken, en dan de dag voor en dag van de partij geen lust meer heb.
En dat is een groter verlies dan op een lager debiet puzzelen in de aanloop ervan. Ik merk wel dat als ik een dagelijkse dosis van 5 à 10 puzzels per dag aanhoud dat ik tijdelijk op een hoger puzzel plateau schaal en een ietwat verhoogd cijfer heb. Stop ik 1 week, dan is effekt al grotendeels zoek. Ook als ik teveel puzzels doe, treed luiheid op om te rekenen, en dan voer je die variant uit die 2nd best is en dus foutief. Je rekent snel, roept Eureka en dan is er een beter antwoord of is je antwoord partieel of verslik je u in de zetvolgorde wat niet geheel op het zelfde neerkomt of je speelt snel en op gevoel en sluit finaal af met 200 punten verlies op 2 dagen tijd. Dat is ook niet wenselijk vlak voor een geplande partij ! Je zou denken dat je na duizenden , tienduizenden puzzels de laatste 15 jaar toch wel wat patronen kent en eén en ander sneller oplost, maar helaas. Dus grosso modo los ik 3500 puzzels op per jaar. De zogenaamde patroonherkenning heeft niet gemaakt dat ik op mijn leeftijd een lineaire grafiek naar boven heb. Dus het oplossen van 10 puzzels per dag, kan bijdragen tot een korte vormpiek. Maar die taktische vormpiek is dan weer weg als je een week, 2 weken of een maand niet puzzelt. Het herkennen van patronen zit er wel ingebakken maar het eruithalen scheelt in funktie van uw trainingen. Ook als ik kijk naar niet opgeloste puzzels merk ik dat ik die in 8/10 gevallen had kunnen weten en zeker in andere omstandigheden wel korrekt had opgelost. Zulks maakt dat er maar 2/10 zijn waar ik echt iets voorgeschoteld krijg dat ik vanuit patroonherkenning als iets ongekend of minder gekend bestempel. Kortom ik leer daar nauwelijks nog wat bij.
Je moet wel weten dat ik op chess.com aan 78% goed beantwoorde puzzels zit en laveer tussen de 2150 en 2375 punten rating. Het percentage bij lichess is lager. Eens ik daar voorbij de 2200 puzzelpunten komt kan ik al op relatief lagere scores van 65% zitten. Dus deze puzzels hebben in weze meer inhoud , vergen meer calculatie (bredere opties) en visualisatie en zijn iets leerzamer. Kortom in luwe periodes zijn er lagere scores (en al zeker bij hervatting) en bij hogere intensiteit zullen we de hogere slaagkansen terug bereiken.
Anderzijds zijn mijn oplostijden aan de trage kant, iets dat met de leeftijd almaar manifester wordt. Ziehier een abstract van mijn oplostijden in het rode kader t.o.v. de gemiddede oplostijden en de kolom daarvoor. Het een en ader heeft tot gevolg dat je pieken ook almaar verder van je verwijderd liggen.
Recommendatie ChatGPT : ChatGPT erkent dat een 1800+ wel een niveau heeft met een degelijke taktische basis en al heel wat patronen herken. Mijn efforts zijn in dit gebied het grootst. Zijns inziens is hier niet veel meer te rapen dan ik al doe.
Mijn oordeel zelf is iets meer genuanceerder. 78% van e taktische puzzels zijn OK maar hoeveel zou ik eruit halen in een echte partij ? Ik stel toch wel vast dat de oplostijden die aangegeven worden op chess.com wel erg worden overschreden. De tijd die ik in een diagram steek gaat soms ver boven de gemiddelde tijd in een partij EN soms kan ik de concentratie niet opbrengen als het niet vlot en staak ik de puzzel, om dan 15 minuten er na de materie terug op te pakken. Als oefening is dat nog OK maar in een partij kan je niet effe 15 minuten een ommetje maken en dan de zaak wellicht rustiger herbekijken !
Anderzijds is de filter op die sites veel te grof, en beperkt zich tot de basisthemas zoals daar zijn aftrekschaak, Xray , de vork, defensieve overbelasting van een stuk, mat ... e.d . doch het komt erop aan nog dieper in te gaan op deze basis, want dat is nog maar het begin ! We kennen allemaal de dubbele aanval, waar er sprake is van 2 tactische targets en een tactische basis. Soms gaan er taken aan vooraf om controle te krijgen over die tactische basis, en soms moet je de tegenstrever via een exhange of schaak de koning of een figuur als 2de target laten instappen door bijvoorbeeld een offer te brengen. Deze en vele andere geavanceerde level 2.0 tactics, zijn iteraties op onze gekende basistactics maar zoomen meer in op de geforceerde constructie ervan en combineren die al die tactische means in de gegeven situatie. Het is met name hier dat meester zich onderscheiden van amateurs ! Onze filter is grof, die van hun veel meer fijnmazig. Onze visualisatie zijn niet zo zuiver en bij hun wat scherper.
Ik heb een goed boek "Chess tactics from scratch" van Martin Weteschnik die veel dieper ingaat op dit soort tactics en het ganse op een veel hoger niveau tilt. Moeilijke kost en rekenen zonder de stukken over het bord te bewegen en alles uitvoerig te visualiseren kan je tot een dik uur bezig houden op één stelling in al zijn geuren en kleuren en vertakkingen. Je neemt ook best een notatieformulier bij de hand. Het zijn ook fragmenten uit een GM partij waarin zelfs GMs hun kans niet pakken. Sommigen zijn qua moeilijkheidgraad 1* , andere tot wel 4****. Je kan opperen , ik ga daar nooit de tijd voor hebben in de partij. Klopt. Maar je tilt je inzichten op een hoger niveau , je weet dat die dingen bestaan en je kan het hopelijk ook eens uit je mauwen schudden. Alleszins verhoog je op dat ogenblik je inzichten tov alles wat je tot dan al weet en vergaard hebt. Je verheft u boven de puzzels die je al bij al tegen 80% goed oplost op voornoemde online sites. Dus het puzzelen zoals ik tot nogtoe deed op die 3 online platformen zijn gewoon training, die de vorm van de dag bepalen maar die gaan mijn niveau niet meer verhogen omdat de patronen die erin verwerkt zijn , ook grotendeels beheerst zijn. Ik heb willen geloven dat je via de woordpecker methode een vaste reeks van puzzels herhaaldelijk oplost met steeds minder tijd ter beschikking maar helaas.
Neen je moet een niveau hoger trappen, je filter moet minder grof worden en je moet dingen beginnen te spotten die niet aan de surface liggen , bij spelers op je huidig niveau dan toch om alzo het verschil te maken. Hoe lang dat je daar nog in moet baggeren om daar bovenuit te stijgen is een andere vraag.
Toch houdt ChatGPT het erop dat Taktiek niet mijn grootste zorg is op basis van mijn antwoorden.
Dus hier is niet veel terreinwinst te behalen op de korte termijn. En om eerlijk te zijn, gezien mijn hoog trainingehalte hierin voel ik ook zelf aan dat nog meer doen geen grote winst meer gaat opleveren, t.t.z. met de puzzels die voorhanden zijn op die 3 online sites.
5. EINDSPELEN
Het enige wat ik erover kan vertellen is , dat ik elementaire matvoeringen kan en pioneindspelen tot en met 7 à 8 pieces en torenenspelen met 5 pieces
nog enigermate goed kan afhandelen. Het begrip koningsopossitie is onder controle, ook de diagonale variant ervan en ook het begrip verste vrijpion en het spatieren van 2 pionnen in lijnen tegenover een vijandelijke koning. Ook de korste weg naar promotie, soms door een pion te offeren teneinde een ander vrijgeleide te geven en zovele andere zijn gekend.
Maar het kan altijd beter. Er zijn zeker boeken/boekjes die je de "low picking fruit endgames" kunnen bijbrengen.
Recommendatie ChatGPT : Hier is de grootste terreinwinst te behalen. Zeker met de tijdschema's die almaar naar onder worden herzien komt het erop aan dat je minder moet visualiseren en rekenen in de eindspelen en meer techniek en beginselen moet bezitten om eindeloze varianten af te kappen. Het is niet het favoriet onderdeel van menig schaker maar laten we wel wezen
halve of ganse punten kunnen bijkomend binnengehaald worden. Wel is het zo dat in mijn partijen het % eindspelen niet erg hoog is. Dat % is aanzienlijk hoger hoe hoger het speelniveau is en dat van mij niet hoog genoeg. Als je meer partijen speelt en bijvoorbeeld 1 à 1.5 punten hoger scoort op een seizoen , komt dit neer op 20 à 30 elo extra op jaarbasis. Zelfs al zou dit maar een halfje zijn op een gans sezoen dan nog is dan 10 elo groei per jaar ! Dat zou zo uw verval van ~6 elo per jaar en later op nog hogere leeftjd kunnen afremmen , zelfs uitwissen ! Op ietwat raisonabele leeftijd 40+/50+ zou je nog moeten kunnen herpieken.
Ik heb een boekje "Chess Endgame Training" van Bernd Rosen. Met oefeningen ! Ja dat werd voor 30% behandeld, en dat zou
voor de volle 100% moeten afgehandeld worden. Dit wordt mijn prioriteit 1 van het komende jaar ! Dit gecombineerd met Chess tactics from Scratch over de langere termijn. Het uitdiepen van het Engels en challengen met de schaakoldies als sparringpartners avant-la-lettre blijft aan de orde. Misshien dat ik later toch ooit naar de Catalan switch.
6. STRATEGIE
De Strategie is voor mij de fase waarin je naar de dynamiek kijkt uit je opening. Waar liggen mijn kansen, waar zitten die van de tegenstrever. Wie occupeert wat, wie kan zorgen voor een pawn break en welke stellingsvoordelen heeft men of kan men puren. Gekende aspekten zijn, ruimtevoordeel, centrum initiatief, flankaanval, halfopen lijn, sterk veld, koning in het midden, combinaties, minderheidsaanval , koningsaanval, initiatief, achtergebleven pion, geisoleerde pion, vrijpion etc ...
Omdat bij mij veel bepaald wordt door de specifieke variant van opening X die op het bord komt, komt het erop aan, dit grondiger te bestuderen en de uiterlijke strategische componenten
in die opening te onderkennen en als de rode draad te zien , en alzo voor elke variant beter het verloop te kunnen voorspellen. Dus eigenlijk ook hier , niet te breed gaan en meer repetitieve en beproefde strategische thema's aanroeren. Is dat leuk voor iemand die van variatie houdt ? Zeker niet. Je beperkt u tot die thema's relevant voor je opening & varianten daarbinnen. Maar het verhoogt wel je inzichten in die partij , verlaagt het tijdsverbruik en geeft je meer comfort in het algemeen. Dat werkt ook stress reducerend wat in mijn geval ook een factor is. De vrees is dat zulke vaste stramienen, weinig variatie bieden , en al gauw gaan vervelen.
Recommendatie ChatGPT : bestudeer GM partijen overeenkomstig je repertoire (opening en bijhorende varianten) en doe ideeen op hoe IMs/GMs daarmee trachten uit de verf te komen. Dat deed ik al o.a. in het Siciliaans. Zo had ik voor mijne flavour ervanzeker wel 20 à 50 partijen per variant bekeken uit publieke pgns die me op ideeen brachten. Ook Michael Tal is een inspiratie in de Benoni voor me en ook kan ik me goed vinden in Botvinniks spel. Het is niet zo dat de zettenreeks fixed zetten zijn kunnen of moeten zijn of zomaar onderling verwisselbaar zoals in sommige eenvoudigere openingen die in rustiger vaarwater varen , maar eerder dat ik weet wat mijn doelstellingen zijn en die van de tegenstrever en ik de zetten uitkies ( de mijne of die van de tegenstrever) relatief aan het stramien van die partij en dat ik me daar op focus. Teveel zijvarianten en op alles een antwoord vinden is niet aan de orde. Meer een compas waarnaartoe is van belang. Nogmaals voor een 1800 + scoor ik hier niet zo slecht op, want strategie is altijd al mijn voorliefde geweest, en dat heb ik geerfd van wijlen Max Euwe en zijn rode kaft boeken over het middenspel. Niet dat ik niet in de mist ga ! Doch hiervoor ga ik in het schaak. Heteeuwige gesleutel. Om de lijnen zo goed als mogelijkovereenkomstig het ideale stramien uit te voeren en het wikken en wegen van alternatieven en tegenwerking van de tegenstrevers opties. Dit is voor mij meer het werken met wetmatigheden dan de pure taktiek dat eerder een exacte afwikkeling is van een partij.
Zeker in het Siciliaans heb ik een nieuwe diepte ondekt en het is goed te weten dat ik daar wel doortastend te werk ga. Althans in de fase direkt uit de opening en de eerste stappen in het middenspel.
Nadeel : Het is een breed opgezet husarenstuk en kost energie en tijd. Maar mits slinken van het repertoire, moet dat zijn vruchten afwerpen.
Het is niet iets wat je op 1 seizoen klaart maar op 5 jaar kan je wel structurele vooruitgang boeken.
Het is ook een never ending story tegelijk. Ik denk dat ik net zoals de Farao's echt wel een schaakbord en een schaakbibliotheek mee naar het hiernamaals moet meenemen om het in zijn full exploot te kunnen beleven :-)
Anderzijds heb ik geleerd uit de verhalen van wijlen Vlastimil Hort, dat ook voor hem er nog veel domeinen waren under construction waren. Ook hij had wel tegenstrevers die hem
uit zijn comfortzone brachten en dingen die hij liever ontweek of minder beheerste. Doch bang was hij niet , zo speelde hij zelf een keer konigsgambiet tegen een GM die het hem in regel voorschotelde maar met verwisselde kleuren. Dus zelfs voor een oud nummer 6 van de wereld, is een en ander onhaalbaar gebleven doch hij viel terug op zijn vaardigheden en was niet overmatig bezorgd ook weer niet.
Kortom een van mijn probleem gebieden nu. ChatGPT geeft aan dat mijn repertoire te breed is voor mijn speelniveau. Hij vroeg me uit en ik loste zelf dat ik soms wel een lijn goed speel maar in andere niet het juiste plan trigger of het plan van de tegenstrever niet detecteer. Ik heb mijn repertoire al versmald en zal nog verder moeten afslanken dus !
